Cứ mỗi độ Tết đến xuân về, khi gió lạnh cuối năm len lỏi qua từng mái nhà, người Việt lại chuẩn bị cho một nghi lễ quen thuộc và đầy ý nghĩa – tục đưa Ông Táo về trời. Đây không chỉ là một phong tục lâu đời mà còn là dịp để các gia đình cùng nhau nhìn lại một năm đã qua, dọn dẹp nhà cửa và hướng đến những điều tốt đẹp trong năm mới.
Ông Táo là ai?
Theo quan niệm dân gian, Ông Táo (Táo Quân) là vị thần cai quản bếp núc, giữ lửa hạnh phúc gia đình và ghi chép mọi việc tốt – xấu xảy ra trong nhà suốt một năm. Đến ngày 23 tháng Chạp âm lịch, Ông Táo sẽ cưỡi cá chép bay về trời để báo cáo với Ngọc Hoàng tình hình của từng gia đình.
Vì sao cúng cá chép?
Cá chép được xem là phương tiện để Ông Táo về trời, tượng trưng cho:
-
Sự vượt khó, bền bỉ
-
May mắn và thăng tiến
-
Ước mong một năm mới thuận lợi
Ngày nay, nhiều gia đình chọn thả cá chép ra sông, hồ sau lễ cúng như một cách thể hiện lòng nhân ái và ý thức bảo vệ môi trường.
Mâm cúng Ông Táo có gì?
Mâm cúng Ông Táo không cần quá cầu kỳ, quan trọng là sự thành tâm. Thông thường gồm:
-
Hương, hoa, đèn nến
-
Mâm cơm mặn hoặc chay (tùy gia đình)
-
Cá chép (sống hoặc tượng trưng)
-
Bộ mũ, áo, hia Táo Quân
Với nhiều gia đình trẻ, mâm cúng được giản lược nhưng vẫn giữ trọn ý nghĩa sum vầy và tôn kính.
Ý nghĩa gia đình của tục đưa Ông Táo
Điều đẹp nhất của phong tục này chính là không khí gia đình:
-
Cả nhà cùng dọn bếp, lau bàn thờ
-
Cha mẹ kể cho con nghe sự tích Ông Táo
-
Dạy con biết gìn giữ truyền thống dân tộc
Đó là những khoảnh khắc nhỏ nhưng ấm áp, giúp gắn kết các thế hệ trong gia đình.
Giữa nhịp sống hiện đại bận rộn, tục đưa Ông Táo về trời vẫn giữ được giá trị riêng – nhắc nhở mỗi người trân trọng mái ấm, giữ lửa yêu thương và hướng về cội nguồn. Chỉ cần một nén hương thơm, một tấm lòng thành, là đủ để Tết đến gần hơn trong từng căn bếp Việt.
