Tết Âm lịch là khoảng thời gian thiêng liêng và ấm áp nhất trong năm. Với mỗi gia đình Việt, Tết không chỉ là dịp nghỉ ngơi mà còn là thời điểm để sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và gìn giữ những phong tục truyền thống đã có từ bao đời.
Dưới đây là những phong tục quen thuộc và các ngày cúng quan trọng trong dịp Tết mà hầu như gia đình nào cũng thực hiện.
1. Cúng Ông Công Ông Táo (23 tháng Chạp)
Đây được xem là nghi lễ mở đầu cho không khí Tết. Ngày 23 tháng Chạp, các gia đình làm lễ tiễn Ông Táo về trời để báo cáo việc tốt – xấu trong năm qua.
Thông thường sẽ chuẩn bị:
-
Mâm cơm mặn hoặc chay
-
Hoa, trái cây
-
Giấy tiền vàng mã
-
Cá chép (thả phóng sinh)
Sau ngày này, mọi người bắt đầu dọn dẹp nhà cửa, lau chùi bàn thờ để đón năm mới.
2. Lễ Tất Niên (29 hoặc 30 Tết)
Lễ Tất Niên là bữa cơm sum họp cuối năm. Đây là dịp cả nhà quây quần, cùng nhau nhìn lại một năm đã qua.
Mâm cúng tất niên thường có:
-
Bánh chưng, bánh tét
-
Gà luộc
-
Giò chả
-
Canh măng hoặc canh khổ qua
-
Trái cây, hoa tươi
Sau khi cúng xong, cả gia đình cùng ăn bữa cơm ấm áp, nói chuyện rôm rả, cảm giác rất thân thuộc.
3. Cúng Giao Thừa (Đêm 30 Tết)
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Thông thường sẽ có hai mâm cúng:
-
Cúng ngoài trời: tiễn vị thần năm cũ, đón vị thần năm mới.
-
Cúng trong nhà: mời tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu.
Đây là thời khắc thiêng liêng nhất trong năm, mọi người thường cầu mong bình an, sức khỏe và may mắn.
4. Cúng Mùng 1 Tết
Mùng 1 là ngày quan trọng nhất. Gia đình thường:
-
Thắp hương sáng sớm
-
Cúng tổ tiên
-
Chúc Tết ông bà, cha mẹ
Mâm cúng mùng 1 thường nhẹ nhàng, thanh tịnh. Nhiều gia đình chọn món chay hoặc những món mang ý nghĩa tốt lành.
5. Cúng Mùng 2 Và Mùng 3 Tết
-
Mùng 2: Thường là ngày con cháu đi chúc Tết họ hàng.
-
Mùng 3: Nhiều gia đình làm lễ hóa vàng (đưa tiễn ông bà sau những ngày Tết).
Lễ hóa vàng đánh dấu việc kết thúc những ngày Tết chính thức.
6. Lễ Hóa Vàng (Thường mùng 3 hoặc mùng 4)
Sau vài ngày sum họp, gia đình làm lễ hóa vàng để tiễn ông bà tổ tiên trở về cõi trên.
Lễ này thể hiện lòng biết ơn và sự trân trọng đối với tổ tiên.
Những Phong Tục Khác Trong Dịp Tết
Ngoài các ngày cúng, Tết còn có nhiều phong tục đẹp như:
-
Xông đất đầu năm
-
Lì xì lấy may
-
Chúc Tết ông bà, cha mẹ
-
Đi chùa đầu năm
-
Khai bút đầu xuân
Tất cả đều mang ý nghĩa cầu mong một năm mới thuận lợi, đủ đầy và hạnh phúc.
Tết Âm lịch không chỉ là vài ngày nghỉ lễ, mà là dịp để mỗi người con Việt trở về với gia đình, với cội nguồn. Những ngày cúng trong Tết không quá nặng về hình thức, điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành và sự sum họp.
Chỉ cần cả nhà quây quần bên nhau, cùng thắp nén hương đầu năm, thế là Tết đã trọn vẹn rồi
