1. Kiểm tra tổng quan hệ thống với top
Lệnh top giúp bạn xem realtime tình trạng CPU, RAM và process đang chạy.
Thông tin chính:
-
CPU usage (%us, %sy, %id)
-
RAM usage
-
Process chiếm tài nguyên nhiều
Nhấn q để thoát.
2. Sử dụng htop (trực quan hơn top)
htop có giao diện đẹp, dễ nhìn hơn.
Cài đặt:
sudo yum install htop # CentOS
Chạy:
Ưu điểm:
-
Hiển thị màu sắc
-
Dễ kill process (F9)
-
Có thể scroll
3. Kiểm tra RAM với free
Ý nghĩa:
-
total: tổng RAM
-
used: RAM đã dùng
-
free: RAM còn trống
-
buff/cache: bộ nhớ cache
4. Kiểm tra ổ đĩa với df
Hiển thị:
-
Dung lượng ổ đĩa
-
% đã sử dụng
-
Mount point
5. Kiểm tra chi tiết dung lượng thư mục với du
Xem thư mục nào chiếm nhiều dung lượng nhất.
6. Kiểm tra CPU với lscpu
Thông tin:
-
Số core
-
Kiến trúc CPU
-
Model CPU
7. Kiểm tra load hệ thống với uptime
Output:
Nếu load cao hơn số core CPU → server đang quá tải.
8. Kiểm tra I/O disk với iostat
Cài:
Chạy:
Giúp phát hiện ổ cứng bị chậm hoặc nghẽn.
9. Kiểm tra network với iftop
Cài:
Chạy:
Xem băng thông theo thời gian thực.
10. Kiểm tra process chi tiết với ps
Liệt kê process dùng CPU nhiều nhất.
Để quản lý server Linux hiệu quả, bạn nên thường xuyên sử dụng:
-
top / htop → xem realtime
-
free → kiểm tra RAM
-
df / du → kiểm tra disk
-
uptime → xem load
-
iostat → kiểm tra I/O
-
iftop → theo dõi network
Kết hợp các lệnh này sẽ giúp bạn phát hiện sớm vấn đề và tối ưu hệ thống.
Chúc các bạn bạn thành công
